Chuyện t́nh kể trước lúc rạng đông (phần
4)
Dương Thu Hương
Đơn kháng án của Lựu gửi lên được phúc đáp ngay tức khắc. Rơ ràng, bàn tay sắt thép của bà phó chánh án đă có hiệu lực. Ṭa gọi hai người ra đối chất. Nhưng Vũ Sinh hầu như không nói ǵ cả. Anh im lặng hoặc đáp rất khẽ:
- Vâng,
hoặc không.
- Anh có công nhận rằng anh có quan hệ với chị Hạnh Hoa trong khi chưa ly
hôn với chị Lựu không?
- Không.
- Vậy theo anh, việc anh yêu chị Hạnh Hoa là hợp lư?
- Vâng.
- Việc ly hôn giữa anh với chị Lựu không dính líu ǵ tới quan hệ yêu đương
mới?
- Vâng?
- Vậy tại sao suốt chín năm chung sống, hai người không đặt vấn đề đó ra?
-...
- Nếu không hợp, anh và chị không thể kéo dài quan hệ vợ chồng và sinh hai
cháu: Anh chị xây dựng trong thời kháng chiến, do đoàn thể tổ chức, có nghĩa
là trên nguyên tắc tự do và tự nguyện, không bị gia đ́nh ép buộc, không chịu
sự trói buộc của lễ giáo phong kiến. Đúng không?
-...
- V́ vậy, vấn đề ly hôn giữa hai anh chị xảy ra khi anh có quan hệ yêu đương
bất chính. Nói cách khác, anh đă phụ bạc người vợ là chị Lựu, anh phải chịu
trách nhiệm về sự tan vỡ hạnh phúc gia đ́nh, tương lai của người phụ nữ và
hai đứa trẻ. Anh rơ chưa?
-...
- Chúng tôi yêu cầu anh suy nghĩ lại, không nên v́ một phút bồng bột mà để
xảy ra chuyện vợ chồng cha con ly tán. Về phía pháp luật, ṭa sẽ thực hiện
mọi biện pháp để bảo vệ quyền lợi của người phụ nữ.
Vũ Sinh lặng im, đưa mắt nh́n mọi người. Anh nghe giọng chan chát, đanh thép
của nữ công tố viên nhưng hầu như anh chẳng hiểu ǵ hết. Anh nh́n ông chánh
án, bà phó chánh án, các công tố viên... Người đàn bà đang nói sang sảng kia
có một gương mặt dài, sống mũi đỏ có mụn ruồi chót cánh mũi bên phải. Chị ta
có tài diễn thuyết, nhưng trông chị khô cứng. Bà phó chánh án nghiêm nghị
nh́n về phía trước. C̣n ông chánh án đang ḍ ngón tay trên những ḍng chữ
trong quyển sổ tay trước mặt... Người ngồi kia là vợ anh, Lựu đấy. Người đă
đẻ với anh hai đứa con, như trong một chuyện hoang đường. Khuôn mặt chị bẹt,
hai g̣ má cao, có những mụn nho nhỏ, sần sần. Hàm răng đều và trắng. Chị
đang ngồi kẹp hai bàn tay vào đùi, mắt nh́n xuống. Tóc cặp sau lưng, mấy sợi
tóc ḷa x̣a trên má và rơi xuống đôi vai rộng, hơi đổ về phía trước. Người
đó đă từng là vợ anh?... Sao anh thấy chị xa lạ thế. Dường như chị là một
người đàn bà nào đó anh đă gặp trên một chuyến tàu mấy năm về trước?... Ṭa
vừa tuyên bố ǵ nhỉ? Xóa quyết định chấp thuận ly hôn của ṭa án huyện, anh
phải trở lại sống với Lựu, theo đúng danh nghĩa của một cặp vợ chồng hợp
pháp. Anh phải chịu trách nhiệm về tương lai của người phụ nữ với những đứa
bé. Anh phải xóa bỏ những t́nh cảm bồng bột thiếu suy nghĩ, để trở lại...
Ṭa án ngừng làm việc lúc nào anh cũng không biết.
Có người hỏi anh:
- Anh có cần kháng nghị điều ǵ không ?
- Không.
Vũ Sinh đáp như đáp lại một câu mời của một bà bán quà rong trước cửa trường
huấn luyện sáng sáng. Anh thấy mọi người đứng lên xung quanh ḿnh. Nhớ là đă
đến giờ về, anh đứng dậy cầm mũ bước ra. Lựu ra trước, dắt xe đạp chờ anh ở
cổng khu nhà ṭa án. Chị cố ư đợi anh cùng về. Nhưng Vũ Sinh lên xe từ trong
sân, đạp lướt qua không để ư tới chị. Anh không nh́n ai cả. Lựu đạp xe theo
chồng. Từ thị xă về tới huyện của họ ở hai mươi bảy cây số. Vũ Sinh đi trước,
Lựu theo sau. Chị định dấn lên đạp xe song song cùng chồng nhưng không dám.
Nh́n anh, chị biết rằng anh hoàn toàn không để ư tới chị, hoàn toàn không
biết chị đă có ư chờ đợi anh và đi cùng đường về với anh. Trở về nhà, nơi họ
đă từng chung sống và có hai đứa con. Dù sao anh cũng phải nhớ ra là pháp
luật đă ràng buộc hai người và anh không có quyền từ bỏ chị. Dù sao, anh
cũng phải nhớ ra rằng chị đă là vợ anh và hiện tại cũng đang là vợ anh. Chị
là người phụ nữ mới. Chị phải kiên quyết bảo vệ hạnh phúc của chị, của những
đứa con... Dẫu những ư nghĩ rất mạnh bạo và rành mạch. Lựu vẫn không đủ can
đảm gọi:
- Anh ơi, đợi em với...
Để buộc anh phải nh́n thấy chị và nói chuyện với chị suốt chặng đường, chị
cứ luẩn quẩn với những suy nghĩ của ḿnh. Vũ Sinh mỗi lúc mỗi bỏ xa chị hơn.
Mặt anh lạnh lùng, u uất. Anh cũng đang nghĩ ngợi điều ǵ đó, nhưng chắc
chắn không cùng ư nghĩ với người vợ của anh.
Anh về nhà được chừng mười phút th́ chị về. Lựu dựng xe, bước vào, cố gắng
lấy giọng điệu thản nhiên với chồng:
- Anh đạp xe nhanh thế? Em đuổi mướt mồ hôi mà không kịp.
Vũ Sinh đang ngồi ở bàn, trước chén nước chè bố anh rót cho đă nguội. Anh
ngước mắt nh́n lên:
- Chị nói ǵ nhỉ? Chị hỏi tôi ǵ nhỉ?
Gương mặt anh, đôi mắt anh lạnh ngắt.
Chị thấy hai má nóng ran v́ tủi nhục. Nhưng chính chị đă là người viết đơn
kháng án. Chính chị là người đă cố vớt t́m hạnh phúc trong ngôi nhà này với
con người này. Với tâm trạng của một kẻ khùng đă đâm lao th́ phải chạy theo
lao, chị gằn giọng, nói với anh:
- Tôi nói với anh, nói với chồng tôi, anh nghe rơ chưa?
Và mặt chị hiện lên vẻ trâng tráo thảm hại. Vũ Sinh im lặng không trả lời.
Anh xoay lưng, ngả người nằm trên chiếc ghế tràng kỷ. Ông bố anh bỏ ra ngoài.
Gốc gác là thày đồ, ông già không thể chịu được cảnh tượng đó.
***
Những chùm quả soan c̣n đeo lại trên cành v́ lá đă rụng hết. Chim không ăn
quả soan. Nên các chùm soan cứ phơi ra trên những cành cây trần trụi, từ màu
xanh ngả sang vàng hườm, vàng sậm rồi hóa nâu. Người làng bảo nhau hái quả
soan xuống đốt cùng rơm nếp và vài thứ lá khác lấy tro. Tro đó khuấy nước
gạn kỹ được một thứ nước trong như lọc, bốc mùi thơm ngát. Đổ nước vào chum,
đậy lại. Chờ tới Tết Nguyên đán ngâm gạo gói bánh tro. Đó là món quà được
chuộng nhất trong ngày Tết v́ ăn bánh không ngấy, không đầy bụng, vừa ngọt
thanh vừa dễ tiêu. Những tấm bánh nhỏ, trong suốt, màu xanh vàng hoặc hổ
phách đặt lên đĩa sứ trắng ăn với đường cát mịn hoa mai hoặc mật đố th́
tuyệt. Tết năm nào, mẹ đại úy Vũ Sinh cũng gói tới năm cân gạo bánh tro và
anh rất thích ăn món bánh dân dă đó.
Năm nay, bà cũng gói năm cân, nhưng gói từ trước Tết. Gửi người mang lên
trường huấn luyện cho con cùng bánh ngũ vị và chè lam v́ đứa con trai báo
tin sẽ không về.
Cả hai ông bà đều hiểu nguyên do sự vắng mặt của anh là v́ có Lựu. Từ buổi ở
ṭa án tỉnh về, anh lên trường huấn luyện luôn cho tới tận ngày bà ngâm gạo
gói bánh, rang bỏng làm chè lam. Mấy đứa trẻ vui thêm v́ có mẹ th́ lại vắng
bóng bố. Hai ông bà buồn v́ không được gặp con. Dẫu sao, người già cũng quen
chịu đựng. Nhất là những người vốn có ḷng khoan dung và nhân ái như bố mẹ
Vũ Sinh. Con dâu đi vắng, hai vợ chồng già ngồi th́ thầm, than thở với nhau.
Họ không hiểu v́ sao bỗng dưng dở chứng từ bỏ người sắp lấy chị mà quay lại
phá án. Anh chàng Mộc đó chất phác, cù ḿ và hợp với Lựu. C̣n Vũ Sinh, giọt
máu duy nhất của hai ông bà, lại khác. Dẫu là một sĩ quan, quanh năm quen
với thao trường và súng đạn, anh vẫn mang trái tim đa cảm của một ông đồ hay
thơ, nhiều tâm sự, anh vẫn mang ḍng máu hào hoa của một thôn nữ xinh đẹp,
nổi tiếng hát hay và dệt cửi giỏi. Trước khi lấy chồng, phải làm hàng xay
hàng xáo để nuôi chồng nuôi con, bà đă từng khiến trai cả tổng phải thay áo,
đổi quần, đeo khăn gói tới xem mặt, thầm thương trộm nhớ... Ngay từ khi mang
cau trầu tới hỏi Lựu về cho Sinh theo sự bố trí của tổ chức, hai ông bà đă
biết sự chênh lệch dẫn tới nỗi bất hạnh trong cuộc sống của họ, sau này cặp
vợ chồng ly hôn, ông bà buồn một chút theo thói thường con người bùi ngùi
trước những cuộc chia tay, nhưng trong thâm tâm hai người cùng vui mừng v́
con trai họ sẽ kiếm t́m được hạnh phúc. Sự t́nh xoay chuyển, họ không có
cách ǵ giúp được con ngoài việc chăm sóc d́u dắt mấy đứa cháu. Tuy bất b́nh
trước hành động của Lựu, khi có mặt con dâu, hai ông bà vẫn đối xử nhẹ nhàng,
chu tất. Nhưng ngay cả cử chỉ đó cũng không đủ cho Lựu bớt nỗi tủi nhục.
Càng ngày, chị càng thấy ḿnh lạc lơng trong cảnh cô đơn giữa gia đ́nh chồng.
Niềm vui được gần gũi con trở thành nhạt nhẽo trước những nỗi căm giận ngấm
ngầm đối với Vũ Sinh. Anh đă đi thẳng, ngay cả về thăm con ba tuần một lần
như trước anh cũng không c̣n giữ. Anh không dửng dưng với chị mà trở lên thù
địch với chị. Trước đây, dẫu ơ hờ, đôi khi anh c̣n kéo tay chị, gọi:
- Lựu ơi, ra xem con nó tắm ḱa.
Hoặc:
- Lựu làm ǵ trong bếp đấy? Ra sân giúp tôi một tay...
Bây giờ, anh không buồn nh́n mặt chị. Và khi chị hỏi, anh đáp lại rơ ràng:
- Chị hỏi ǵ tôi nhỉ? Tôi không biết... Tốt hơn cả là chị đừng hỏi ǵ tôi
nữa...
Tết Nguyên đán anh không về. Tới ngày tết mồng ba tháng ba, anh cũng không
về. Lần này cũng như lần trước, bà mẹ anh lại lụi hụi làm bánh, nấu xôi gửi
người mang lên cho con. Mười hai cây số, nhiều nhặn ǵ đâu?... Nhưng anh
quyết không thèm gặp mặt chị. Lựu biết ḿnh trở thành vật chướng ngại trong
t́nh cảm của bố mẹ chồng với đứa con duy nhất. Điều đó vừa khiến chị ân hận
vừa thỏa măn ư muốn trả thù: Chị biết chồng rất yêu bố mẹ và ngược lại, ông
bà cụ rất thương anh. Chị hằn học nghĩ: "Đáng kiếp. Lư ra, ông bà cụ phải
dạy bảo anh ấy chứ. Anh ấy vẫn là chồng ḿnh cơ mà? ... Pháp luật quy định
trên giấy trắng mực đen... Ḿnh có theo không anh ấy đâu?...
Ông bà già chắc không biết ư nghĩ tối tăm của chị. Mà giá có biết, họ cũng
chẳng chấp. Chín chị, là kẻ khổ nhất, tủi nhục nhất. Lựu biết thế. Bố mẹ
chồng chị cũng biết thế và đó là lư do khiến họ nương nhẹ với chị trong mọi
cử chỉ cũng như lời ăn tiếng nói. Mặc dù, đôi khi, v́ ḷng căm hận không
trút ra được, chị ăn nói cạnh khóe, xấc xược và vô cớ đánh đập chửi bới
những đứa con.
Làn gió xuân xanh ngăn ngắt cứ thổi qua cánh đồng. Tết bánh trôi bánh chay
vừa xong, ngoảnh đi ngoảnh lại đă đến tháng tư, ngày Phật đản, bà nội đưa
hai đứa cháu lên lễ chùa. Lựu cũng được nghỉ. Ngồi nhà một ḿnh, nghĩ ngợi
chán, chị lấy xe đạp tông tốc lên trường huấn luyện t́m anh. Chưa đầy một
giờ, đă tới nơi. Người gác cửa hôm đó là hạ sĩ Đỏ. Đỏ biết hết mọi chuyện
của Vũ Sinh. Anh ta không cho Lựu vào ngay mà bảo chị đứng chờ rồi nhắn một
hạ sĩ khác vào thông báo cho thủ trưởng biết.
- Thủ trưởng mời chị vào.
Anh học viên trở ra, nghiêm trang nói với chị như vậy. Nói xong, anh đợi Lựu
dắt xe đạp, đưa chị vào. Vũ Sinh chờ chị trong pḥng khách. Anh ngồi sau
chiếc bàn rộng, phủ khăn ni lông hoa. Một b́nh thủy tinh cắm hoa sim núi mẫu
đơn đỏ chót. Bốn chén nước trên bàn đều rót đầy. Chiếc ấm pha chè sẵn đặt
bên cạnh. Cảnh tượng lạnh lùng. Gương mặt anh lạnh lùng hơn. Chờ người học
viên dẫn đường chào, quay đi, anh cất tiếng hỏi:
- Chị lên t́m tôi có việc ǵ?
Lựu tấm tức như muốn ̣a khóc. Nhưng chị không thể mất thể diện trước mặt anh,
chị cất tiếng hỏi lại hách dịch như giọng nữ công tố viên buộc tội anh ở ṭa
án:
- Sao ngày nghỉ anh không về?
Vũ Sinh đáp:
- Tôi bận.
Lựu nói:
- Hôm nay là chủ nhật. Trước đây cứ hai tuần anh về một lần cơ mà ?
Người chồng đáp:
- Trước khác, bây giờ khác,
Lựu căng thẳng:
- Trước đây anh là chồng tôi, bây giờ cũng thế, không khác được.

Anh đáp lại chậm răi: Chị nhầm rồi. Người đàn bà gặn: Nhầm cái ǵ? Người đàn
ông không nh́n vợ, mà nh́n một con ruồi bay vo ve trong nắng:
- Những điều chị làm đều nhầm lẫn.
Anh nói với chị một cách thờ ơ, như sự chiếu cố. Người đàn bà thấy cơn tức
dâng lên nghẹn họng, nhưng chị không biết diễn tả nó ra sao. Bất th́nh ĺnh
chị quát lên:
- Tôi lên đây mà anh bắt tôi ngồi uống nước suông thế này sao? Phải có chỗ
nghỉ chứ?
Vũ Sinh đáp:
- Không có chỗ nghỉ. Đây là trường huấn luyện quân nhân chứ không phải trại
an dưỡng.
Cửa vào pḥng khách họ ngồi chạy thẳng ra cuối sân. Nơi đó, có mấy dăy nhà
lá năm gian, phía trước trồng hoa lư leo giàn và một luống hoa mào gà lẫn
hoa đồng hồ tím đỏ. Đấy là khu nhà hạnh phúc của trường. Vợ các học viên,
các sĩ quan lên thăm chồng ở các căn pḥng đó. Pḥng nọ cách pḥng kia một
bức tường mỏng, có dán h́nh những đứa bé bụ bẫm, những cô vũ nữ đang nhảy
múa và treo lẵng hoa giấy. Vợ hạ sĩ Đỏ tuần trước lên thăm chồng. Đối với
cặp uyên ương đó th́ căn pḥng nhỏ là thiên đường của họ. Vũ Sinh nghĩ như
vậy. Lựu cũng biết khu nhà hạnh phúc. Nhưng không lẽ chị lại bảo anh: "Anh
phải dẫn tôi vào đó, anh phải...". Cổ họng nghẹn lại, nỗi uất hận và nhục
nhă dâng lên. Người đàn bà ̣a khóc. Đại úy Sinh đứng dậy bỏ ra ngoài.
Mười lăm phút sau, anh quay vào, ngồi xuống, nói nhẹ nhàng:
- Chị biết cho, những điều xảy ra không phải do lỗi của tôi.
Măt đỏ hoe, căm hận. Lựu mím môi lau mặt rồi đứng dậy, dắt xe đạp ra cổng,
không chào...
Ngay hôm sau, lên cơ quan, chị nhận được thư của Hồng Thắm:
Lựu thân mến.
Ḿnh vẫn khỏe. Được thông báo luôn luôn của ông xă về t́nh h́nh gia đ́nh nên
cũng yên tâm học tập. Chị phó chánh án ṭa án tỉnh đă gặp ḿnh cách đây hai
tháng, cho biết kết qủa vụ xét đơn kháng án của cậu khiến ḿnh vô cùng vui
sướng. Chúng ta đă thắng lợi. Khi nào ḿnh về, chúng ta phải tổ chức một bữa
liên hoan mừng. Cậu đă bảo vệ được hạnh phúc. Cần phải cho các chị em khác
biết điều đó, học tập và quyết tâm giữ ǵn hạnh phúc của từng gia đ́nh. Chúc
cậu khỏe, công tác thật tốt.
Chào thân mến và bắt tay cậu thật chặt.
Lựu lẳng lặng ném lá thư vào cái ngăn kéo bàn làm việc của chị. Trong đó lăn
lóc mấy chiếc lơi giấy cuốn chỉ, vài tờ giấy viết hỏng xé làm đôi, mấy chiếc
cúc áo đứt ai đă nhặt nhạnh và tiện tay cất...
Người đàn bà quanh quẩn với những toan tính. Ngày lại ngày nối nhau trôi
qua. Dẫu sao, chị cũng không thể chịu thua một cách nhục nhă như vậy. Chị
phải giáp mặt Vũ Sinh, phải thúc ép anh nói với chị những điều cần nói.
Không lẽ chị bày trận ra rồi bó giáo quy hàng. Lựu nghĩ được một cách...
Sắp tới mồng một tháng sáu dương lịch, chị báo cho bố mẹ chồng sẽ xuống các
xă xa tổ chức Tết thiếu nhi. Như vậy, khoảng ba bốn hôm chị sẽ vắng nhà.
Ngày kia, mồng một tháng sáu, chủ nhật, bố mẹ Vũ Sinh tất phải nhờ mấy đứa
cháu đạp xe lên trường thông báo cho anh về thăm con và ăn một bữa cơm với
gia đ́nh. Hẳn bà cụ phải thịt gà, nấu xôi, gói bánh tro v́ vừa nghe chị báo
tin bà đă xuống bếp đổ nước ra chậu sành ngâm gạo nếp... Lựu thầm đoán như
vậy, với một nỗi buồn xen lẫn ḷng căm tức. Sớm tinh mơ hôm sau, ngày ba
mươi tháng năm dương lịch, chị lấy vài bộ quần áo, bỏ vào túi, đeo lên
ghi-đông xe đạp, lên cơ quan.
Chị ở cơ quan hai ngày, hai đêm. Qua ngày thứ ba, khoảng non trưa chị về nhà.
Điều chị đoán hoàn toàn là sự thực. Gia đ́nh Vũ Sinh đang ngồi quây quanh
phản. Chiếc mâm đồng lớn được đánh sáng chóe bày ngộn thịt gà luộc rắc lá
chanh, miến nấu, chả xương xông, xôi ṿ, bánh tro với đường cát... Toàn bộ
những món ăn chồng chị ưa thích từ khi anh c̣n là đứa bé chạy long nhong thả
diều cho tới bây giờ.
Lựu bước vào, không khí trở lên gượng gạo. Vừa cầm đũa bát, mọi người bỏ cả
xuống. Hai đứa bé ngơ ngác quay ra nh́n mẹ. Cả chúng cũng không mừng rỡ reo
gọi như ngày thường. Bà mẹ chồng đứng lên nói:
- Mẹ nó ngồi vào mâm đi, tôi lấy thêm bát đũa.
Người con dâu chua chát trả lời:
- Thôi bà ạ, bà khỏi lo cho con.
Câu trả lời của chị như một bó lửa ném vào bầu không khí đang nóng bỏng. Bà
mẹ chồng, không thể nói ǵ thêm, cứ đứng ngẩn ngơ nơi bực cửa. Chồng bà lặng
lẽ nh́n xuống mâm. Hai đứa trẻ lè miếng thịt gà đang ngậm trong miệng ra bát,
lơ láo nh́n.
Vũ Sinh đứng dậy, đội mũ, xách xe đạp xuống sân. Lựu chắn anh lại:
- Anh đi đâu bây giờ? Anh ở nhà đă chứ... Tôi có câu chuyện...
Người đàn ông đáp lại:
- Tôi không có thời gian, chị cho tôi đi.
Anh nâng bổng chiếc xe đạp lên, tránh lối người vợ đứng.
Lựu ném chiếc nón cầm tay xuống, kêu to:
- Anh không thể đối xử như thế được. Anh là chồng của tôi, luật pháp đă quy
định như ...
Để trả lời tiếng kêu giận dữ nhưng tuyệt vọng của chị, anh đáp lạnh lùng:
- Vâng. Chị lên ṭa án t́m người đó.
Rồi anh dắt xe qua sân, đạp thẳng.
Bà mẹ Vũ Sinh lật đật chạy theo con trai, gọi. Nhưng anh không quay lại.
Người mẹ buồn rầu nh́n mâm cơm ngon lành c̣n đầy ứ trên phản, đứa con chưa
kịp ăn một miếng nào. Mất công bà xoay xỏa, làm lụng, ngong ngóng đợi chờ
hai hôm nay...
Lựu ngồi thụp xuống bậc cửa. Chị biết, tuy không nói ra, nhưng từ giờ phút
này, bố mẹ chồng ghét ḿnh. Chị sẽ cứ ở đây, như một chướng ngại vật trước
mắt họ, chọc cây kim vào tâm can họ cho tới khi nào Vũ Sinh phải quay về với
chị, từ bỏ người đàn bà kia.
Càng mất thể diện trước mặt bố mẹ chồng. Lựu càng ĺ lợm, quyết tâm thực
hiện mục tiêu của ḿnh. Chị nghĩ đến cách trả thù khiến cho chồng phải rời
bỏ cô văn công kia. Chị sẽ rủ người lên tận Đoàn đánh cho cô ta một trận ê
chề. Chị sẽ kiện tới tận chi bộ Vũ Sinh đang sinh hoạt, cho anh bị đuổi khỏi
Đảng. Chị sẽ làm đơn gửi lên ṭa án quân sự v.v.... Tất cả những ǵ chị nghĩ
được không ngoài những điều chị nghe thấy người ta kể lại. Trước chị vốn là
một người đàn bà ít học, hơi đần nhưng chịu thương chịu khó. Giờ, chị phản
ứng và trở thành một kẻ ĺ lợm, khiêu khích, lỗ măng. Đường đi tắt dẫn tới
sự thay đổi như vậy. Tuy nhiên, Lựu chưa thể hành động. Chị chờ Hồng Thắm về.
Đó là chỗ dựa cuối cùng của chị trong hoàn cảnh này.
Cuối tháng sáu, Thắm từ Hà Nội trở về.
Ngay từ ngày đầu tiên, chưa tới cơ quan, chị đă bảo chồng gọi Lựu tới nhà
chơi, hai người nói chuyện. Người đau khổ là Lựu nhưng người tức giận là
Thắm. Chị đi ṿng quanh pḥng, nhắc đi nhắc lại một câu:
- Không thể như thế được, không thể như thế được ...
Sớm hôm sau, chị mượn Huyện đội chiếc com-măng-ca mui tṛn, đi thẳng tới
trường huấn luyện. Chị lư lẽ đanh thép, hùng hồn đến mức độ, dù biết rơ sự
t́nh và thương Vũ Sinh, Hiệu trưởng đành báo cáo t́nh h́nh lên cấp trên và
người ta ngừng việc chuẩn y phong cấp tá cho anh, Hồng Thắm nói về tư cách
đảng viên, về danh dự của quân nhân trong lĩnh vực cư xử với những người
thân, trách nhiệm của một người đàn ông đối với vợ con và tương lai, hạnh
phúc của một cả gia đ́nh. Gia đ́nh, thành viên của xă hội mới, phải bảo vệ
bằng mọi giá. Chị nói mạnh mẽ, thuyết phục với lư lẽ cộng những quy kết luận
tội từ cá nhân tới tổ chức liên đới chịu trách nhiệm về cá nhân đó... Hồng
Thắm đă buộc bí thư đảng ủy trường chấp nhận kiểm thảo Vũ Sinh trước bí thư
chi bộ và xét kỷ luật anh. Xong xuôi, Thắm trở về huyện, chuẩn bị cho chuyến
đi khác. Ba hôm nữa, cũng vẫn chiếc xe mui tṛn mượn của cơ quan chồng, Hồng
Thắm đưa Lựu tới thẳng đoàn văn công quân khu, nơi Hạnh Hoa cùng các đồng
nghiệp tập rượt chương tŕnh mới. Hạnh Hoa đang ngây ngất v́ hạnh phúc mới,
v́ thành công trong nghệ thuật. Chị được chọn đi dự liên hoan thanh liên thế
giới tại Mát-xcơ-va. Hai tháng nữa sẽ bay. Khung trời xanh rộng mở trước mắt
người đàn bà trẻ, đầy hứa hẹn. Việc hai cán bộ phụ nữ huyện đánh xe tới tận
ban chỉ huy Đoàn kiện tội chị phá hoại hạnh phúc người khác hoàn toàn bất
ngờ. Khi chấp thuận yêu Vũ Sinh, chị đă cùng anh tới tổ chức báo cáo rành
mạch, đàng hoàng. Hoàn cảnh của hai người không có ǵ đáng phải suy nghĩ.
Anh là người tự do. Và chị cũng là người tự do...
Thế nên, khi ban chỉ huy Đoàn mời Hạnh Hoa lên, chị lại ngỡ cấp trên thông
báo tin tức về chuyến bay xa sắp tới của ḿnh. Vào pḥng, nh́n hai người đàn
bà lạ, một người lạnh tanh, một người mặt hết đỏ bừng lại tái mét nh́n ḿnh,
Hạnh Hoa mới rơ.
- Tôi không biết ǵ hết, tôi hoàn toàn không biết... Chị kêu lên.
Vẻ thành thật của chị khiến hai người đàn bà kia không có cách cư xử nào
khác hơn là im lặng. Trưởng đoàn nói:
- Rất tiếc là chúng tôi không biết được sự thay đổi trong quan hệ của đồng
chí Vũ Sinh, chính đồng chí Hoa cũng không biết, phải không?
- Báo cáo, đúng.
Hạnh Hoa đáp lại, hơi thở nghẹn lại trong cổ.
Cuối cùng, người đàn bà mặt lạnh tanh nói:
- Chúng tôi đă thông báo toàn bộ t́nh h́nh cho các đồng chí rơ. Đề nghị các
đồng chí giúp đỡ cho. Chúng ta phải kết hợp với nhau để bảo vệ hạnh phúc các
gia đ́nh, làm nền tảng chắc chắn cho xă hội.
Nói xong, chị ta đứng dậy, bắt tay người trưởng Đoàn rồi đi ra. Người đàn bà
mắt to, đỏ tía lia theo sau. Chiếc xe mui tṛn nổ máy, chạy khỏi sân bóng
chuyền, để lại làn bụi trắng. Người nữ diễn viên đứng ngây ra giữa căn pḥng.
Trong cuộc đời thật chị là một kẻ chất phác, dại khờ nên khó t́m được điệu
bộ thích nghi cho hoàn cảnh trớ trêu đó. Nh́n cặp mắt rưng rưng của Hạnh Hoa.
Đoàn trưởng nói:
- Ngồi xuống đây... Lại một lần nữa em không may mắn rồi. Trước kia cảnh
thuận tiện th́ gặp đứa chẳng ra ǵ. Bây giờ, được người tốt, cảnh lại trớ
trêu... anh chẳng duy tâm, thế mà phải tin vào duyên kiếp và số mệnh...
***
Một buổi tối, Vũ Sinh ngồi đọc tài liệu của nước ngoài trong pḥng chợt có
người vào báo anh ra tiếp khách:
- Ai vậy ? Cậu biết không?
Vũ Sinh hỏi người lính thường trực, tim đập dồn dập. Linh tính báo cho anh
biết rằng Hạnh Hoa đă tới. Và chuyến đi thăm đầu tiên của chị đối với anh
không phải là một cuộc gặp gỡ vui vẻ, b́nh thường:
Người lính vừa báo tin đứng ngây ra, ấp úng:
- Báo cáo thủ trưởng, phụ nữ ạ... Mà em trông quen quen như đă gặp ở đâu rồi...