New Page 4

số báo ngày hôm nay 23 tháng 7, 2003

MỘT BUỔI CHIỀU THƠ NHẠC THẮM TÌNH HOÀI NIỆM

Nguyên Huy

Cũng đã khá lâu những người yêu thơ nhạc trong cộng đồng người Việt tại nam California mới lại có được một buổi sinh hoạt văn nghệ thuần túy không mang mầu sắc gì ngoài cái tình Hoài Niệm đúng như chủ đề của buổi Ra Mắt Thơ của Hồng Vũ Lan Nhi. Vào buổi chiều Chủ Nhật vừa qua, tại phòng sinh hoạt của Nhật Báo Người Việt, khách yêu thơ hay đúng hơn là những thân hữu của nhà thơ Hồng Vũ Lan Nhi đã kéo đến với nhà thơ đông chật phòng sinh hoạt đến phải kê thêm ghế ba lần mà cũng không đủ chỗ ngồi. Nhiều người đã tự hỏi không hiểu vì sao mà Hồng Vũ Lan Nhi lại có thể thu hút được một số lượng người đến tham dự Ra Mắt Sách, nhất là về thơ, một số lượng người tham dự đông như thế. Phải kể lại rằng vào buổi chiều Chủ Nhật ấy, trời mùa Hè Nam California năm nay đã nóng "như thiêu như đốt" của không khí Saigon ngày nào. Thế nhưng đến với Hồng Vũ Lan Nhi người ta đã không nề hà cái không khí oi bức, mà phần lớn đều trịnh trọng trong những y phục dự lễ. Nhìn những vị phu nhân trong những bộ áo dài được biến chế theo thời trang, người ta những tưởng đang có một buổi tiếp tân ngoại giao nào đó. Nói như thế để thấy rằng, tình của những người đến với Hồng Vũ Lan Nhi trong buổi Ra Mắt Thơ này quả là thật nặng tình và trịnh trọng biết bao. Nhà thơ Cao Mỵ Nhân mà người Việt qua ít ra là hai thế hệ được biết đến như với tập thơ "Thơ Mỵ" chẳng hạn, là một người thơ trong Quân Đội VNCH trước 1975 nhưng lại chẳng là "nhà thơ quân đội" như chúng ta thường nói thế, từng một thời "mài đũng quần" trên ghế Trường Nữ Trung Học Trưng Vương với Hồng Vũ Lan Nhi đã nói về cái "tình Hoài Niệm" của Hồng Vũ Lan Nhi trong tập thơ được ra mắt độc giả ngày hôm nay. A! thì ra là như thế. Một thế hệ đang được nhắc nhở. Một khung trời Tưởng Nhớ đang được diễn ra. Những người con gái Trưng Vương ngày nào ôm mộng trắng trinh nay đang tụ về để nghe lại, nhắc lại những mộng trắng trinh ấy, khi đã qua một thời gian hơn nửa thế kỷ với những truân chuyên thời cuộc để xem "chúng ta còn lại gì". Thắc mắc trên về số người tham dự đã được giải quyết và bây giờ chúng ta hãy thụ hưởng một chiều thơ nhạc trong tình Hoài Niệm của những người con gái Trưng Vương xưa. Đúng như người ta mong đợi, chương trình được diễn ra với khá nhiều cảm xúc. Cảm xúc không chỉ cho Hồng Vũ Lan Nhi mà cho cả người tham dự. Phút bất ngờ mà nhà văn Bích Huyền đã "sáng tạo" là nói đến cái tình của người chị trong thơ Hồng Vũ Lan Nhi, cái tình không chỉ đơn thuần là tình chị em mà còn là tình mẫu tử nữa. Phút cảm động đã kéo dài trên sân khấu khi Bích Huyền "phá cách" mời người chị trong thơ Hồng Vũ Lan Nhi lên sân khấu để Hồng Vũ Lan Nhi được công khai bày tỏ tấm lòng mình trước bạn bè thân hữu với người chị mà Hồng Vũ Lan Nhi đã được sống với như sống trong tình mẫu tử. Diễn giả nói về thơ Hồng Vũ Lan Nhi gồm có ba người, một là nhà thơ Cao Mỵ Nhân, một là nhà văn "Lối Cũ Chẳng Sao Quên" Bích Huyền và một là nhà giáo, giáo sư tiến sĩ Phạm Thị Huệ. Cả ba vị này đều là "gái Trưng Vương". Họ nói về tình Hoài niệm thời học sinh trinh trắng. Họ nói về người chị trong thơ Hồng Vũ Lan Nhi và họ cũng nói về "cái đau tê tê" trong thơ Hồng Vũ Lan Nhi mà Giáo Sư Phạm Thị Huệ bắt gặp được khi đọc những dòng thơ cảm xúc. Văn nghệ sĩ đóng góp thì trước nhất phải nói đến giới trẻ có mặt. Uyển Diễm trong vai trò MC thật duyên dáng dễ thương trong những lời giới thiệu về thế hệ mà Uyển Diễm có lẽ chỉ được biết qua những lần thủ thỉ chuyện trò cùng mẹ là một "gái Trưng Vương" suốt thời con gái. Hẳn qua lần này trong nhiều lần làm MC trong những sinh hoạt văn học nghệ thuật, Uyển Diễm đã hiểu được vì đâu mà Mẹ, thế hệ trước thường nặng lòng hoài niệm. Đến như ca sĩ Hoàng Nam, một ca sĩ của tuổi trẻ hải ngoại cũng say sưa nhắc đến tình cảm với "bác" Hồng Vũ Lan Nhi và những sinh hoạt đầy tình cảm mà Hoàng Nam nhận thấy trong những sinh hoạt của "bác" với thế hệ cha anh. Vì thế hôm nay, Hoàng Nam đã "kính biếu" bác Hồng Vũ Lan Nhi ca khúc "Mưa Trên Cuộc Tình Tôi", một bản nhạc mà "Bác" rất thích. Những nghệ sĩ cùng thời với Hồng Vũ Lan Nhi có mặt khá đông. Từ giọng ca điêu luyện Kim Tước Thu Hà cho tới giọng ngâm "mê hồn" Giáng Hương một thời hoài niệm và Phi Loan của những sinh hoạt thi ca hải ngoại. Trời bên ngoài vẫn nóng bức, nhưng chiều thơ nhạc trong buổi ra mắt thơ Hồng Vũ Lan Nhi đã đem lại cái mát trong tâm hồn những người còn tình Hoài Niệm một thời "Trưng Vương khung cửa mùa thu" cũng là một thời "để yêu, để nhớ, để vương thương" mà mỗi người trong chúng ta không ai là không có.

NGUYÊN HUY

Nếu các bạn đã yêu, đang yêu và còn yêu, các bạn không thể bỏ qua thi phẩm "Hoài Niệm", một tác phẩm sáng tác bởi nhà thơ, nhà văn, nhà báo Hồng Vũ Lan Nhi, người đã dùng nét bút cô đọng hàng chục năm yêu và viết về mình qua những áng thi ca trung thực, cảm động xao xuyến con tim. Đọc thi phẩm "Hoài Niệm" như bạn nhìn gương soi lại quảng đời đã qua, như cầm gương soi lại thuở mực tím của bạn tại trung học để hoài niệm về cái dĩ vãng xa xưa "Khi đã yêu thì mơ mộng nhiều"... VHLA hân hạnh giới thiệu tập thơ "Hoài Niệm" đến tất cả thân hữu yêu mến bộ môn thi ca.

* * *

Tôi biết chị Hồng Vũ Lan Nhi (HVLN) qua sự giới thiệu của chị Bích Huyền, rồi được biết cả hai chị đều là bạn tri kỷ từ ngôi trường Trưng Vương với chị Cao Mỵ Nhân, người tôi hằng ái mộ những dòng thơ dạt dào trong kho tàng thi ca vô tận của người Việt chúng ta.
Tôi nhận được cuốn thi tập "Hoài Niệm" hôm nay, sách dầy độ 300 trang với 239 bài thơ. Tên tác giả và tựa đề nằm bên trên với nét chữ xanh lá cây, màu của niềm tin, của sức sống. Tác giả có tên thật là Lê Hồng Diệp, bút hiệu là Hồng Vũ Lan Nhi, hiện cư ngụ tại Orange county, vùng Nam Cali. Bìa sách màu vàng nhạt của sự nhớ mong, phía trước có vẽ hình chiếc ghe như chở người đọc về kỷ niệm, bìa sau lại thêm một chiếc ghe khác như ghe hoài niệm chở HVLN về với dĩ vãng đã qua với bốn câu thơ bất hủ:

"Chỉ trong phút giây hoài niệm,
Dĩ vãng theo nhau lũ lượt về,
Kỷ niệm như dấu chân trên cát,
Lún xuống đời những vết đau tê"

HVLN mở đầu sách với bài thơ theo thể tự do nhắc tác giả nhiều kỷ niệm của tuổi mới lớn mực tím nhiều xao xuyến, nhiều mộng mị khi bước vào tình yêu. Bài "Nụ Hôn Đầu" hình như đã phản ảnh đặc tính dễ thương của tình yêu trai gái Việt Nam, sở dĩ tôi nói vậy vì nụ hôn của người Việt được biểu tượng cho sự cao quý và sự trói buộc đời nhau, ta hãy nghe HVLN diễn tả tâm sự của tác giả:

"Nhớ hôm nào, bầu trời đầy sao,
Nụ hôn đầu e ấp trao nhau,
Ngỡ ngàng làm sao là lúc ấy...
Ôm nhau mà tưởng mộng chiêm bao!"

Hai câu sau cho thấy mối tình Việt Nam dễ thương sao ấy... Tình cảm của buổi ban đầu vẫn là sự ngỡ ngàng, rụt rè, e thẹn, nó đẹp và nhắc đến mối tình đầu của chính tôi, khi nắm tay em mà ngỡ giấc mơ chiêm bao, con tim của tôi dường như đập loạn nhịp, chả bù khi sang Mỹ đi hẹn hò date với một cô bạn Mỹ, chúng tôi nếu có nắm tay nhau hay hôn nhau là sự đương nhiên của cái tình cảm "bạo phát bạo tàn".

Tôi nhắc chừng lòng phải ngợi ca bài thơ này thêm nữa vì có thể nó nhắc nhỡ tôi cũng như muôn độc giả, bạn bè khác về cái tuổi mực tím "khi đã yêu thì mơ mộng nhiều", dù ngày nay đa số bạn bè đã "quá lứa" của sự mộng mơ, có chăng là tâm hồn chúng ta quay về dĩ vãng để làm mềm con tim bị đời vùi dập giấc mơ xưa. HVLN sáng tác bài tình thơ này ngày 8 tháng 5, năm 1960. Vượt bao thời gian qua cái giá trị về tình yêu theo quan niệm cổ điển vẫn đong đầy nỗi nhớ, vẫn lưu luyến một thời biết yêu, một thời nhớ mãi "nụ hôn đầu" khi trao nhau mộng tình ngày xanh.

"Nụ hôn đầu, ôi, sao đắm say,
Em úp mặt vào đôi bàn tay,
Chẳng biết vì sao Em lại khóc,
Cho môi hồng thấm lệ tràn đầy,"

Thấy chưa? Nội chỉ hai câu sau cũng đủ "nhức nhối" bao con tim thổn thức, đây chính là vần thơ "đáng đồng tiền bát gạo" nhất theo thiển ý VH. VH nhìn đồng hồ mà mồm lẩm bẩm: "Chết chửa, nếu còn sớm tí nữa, VH nhấc phone bàn với chị HVLN bài điểm sách này chỉ cô đọng quanh bài thơ này mà thôi thì VH có thể viết thành thi ca tiểu luận rồi, còn lại 238 bài thơ khác nên dành cho chuyến sau vậy. Theo ý riêng của VH từ thuở sáng tác thơ thì VH yêu mến nhất thể thơ lục bát và trân trọng diễn tả nụ hôn khi người ta yêu nhau. VH đã viết trong một bài bài thơ Anh ngữ nào đó là:

"If you are in love,
You must kiss.
If you don’t kiss,
Just forget your love."

Phải chăng trong cùng ý thơ Việt ngữ là:

"Yêu nhau hãy trao nụ hôn,
Nụ hôn thiếu vắng sao hồn bảo yêu" ...???

Thi sĩ HVLN hội đủ cả hai khía cạnh này trong thi tập "Hoài Niệm", thơ lục bát của chị bàng bạc, lai láng rất nhiều trong 300 trang giấy, “thơ nụ hôn” của chị sáng tác rất nhẹ nhàng, rất e ấp, rất dễ thương và rất tình tự làm người đọc xao xuyến con tim, đam mê của thuở hẹn hò. HVLN lại tiếp:

"Em đã âm thầm biết nhớ ai,
Biết bâng khuâng trong những đêm dài,
Anh ơi nếu mộng đời không thắm,
Tình mình Em quyết chẳng hề phai."

Lại hai câu cuối "đáng đồng tiền bát gạo" nữa. Đối tượng của chị HVLN năm đó là người sung sướng nhất trần gian khi được vần thơ mực tím yêu đương, khi người con gái trịnh trọng nắn nót từng câu, từng chữ vung đầy tình nghĩa yêu đương như thế này. Ông thầy bói trong Lăng Ông Bà Chiểu năm xưa bói tôi duyên số đào hoa, nhưng thú thật dù tôi có tu chín kiếp chả có ai trao tôi bài thơ mực tím này cả.

Tôi đọc bài lục bát "Nỗi Lòng Người thủy Thủ" mà tôi nhớ hôm nói chuyện trong phone, chị HVLN nói về mối tình với người thương áo trắng thủy thủ ngày nao trong cái tình tự của cơn mê hoa biển như:

"Đêm khua nghe sóng vỗ bờ,
Tưởng như tiếng của người xưa gọi về,
Bao giờ mới tỉnh cơn mê?
Bao giờ quên được nỗi tê dại này?"

Sài Gòn xưa có sáng nắng chiều mưa như hồn vất vưởng nhớ nhung, của những hẹn hò, những đưa đón, những gặp gỡ mối tình hải quân áo trắng, thơ HVLN vẫn nối tiếp nhiều câu mà tôi chỉ tóm tắt ẩn ý. Lại tiếp...

"Khi yêu nào có ai ngờ,
Mơi tri âm đó bây giờ... cố nhân,
Dòng đời xuôi ngược bao lần,
Mà hình bóng cũ vẫn hằn vết sâu"

Trong tình yêu nếu không duyên nợ thì có thể là tình yêu không ràng buộc hoặc không trọn vẹn để rồi khi nàng ghé thăm cảnh biển chạnh lòng nhớ người yêu xưa. Người tình cũ đã neo sang bến khác trong cuộc đời đầy phong ba của kiếp sống hải hồ, rồi một ngày nao người tình áo trắng nhìn lại sóng biển, hình bóng người bạn gái cũ hiện về trong nước biển xanh của nghìn trùng đại dương mà khi xưa chàng đã không quên gửi tặng loài hoa biển trong các chuyến hải hành...

"Nhớ chùm hoa biển trắng phau,
Nhớ khi tàu đã nhổ neo, tách bờ,
Thả hồn trở lại bến xưa,
Lòng người thủy thủ vẫn mơ, vẫn buồn?"

Trùng dương dâng sóng cuộc đời khóc lệ chia ly khi tàu tách bến, rời cảng để cuộc đời không đến với nhau như ước hẹn, lời chia ly đó đã lắn sâu vào lòng đại dương. Trong bài "Lẻ Loi" HVLN kể về chuyện tình đôi đũa so le được ví von:

"Người ta như đũa có đôi
Tôi như chiếc đũa lẻ loi bên lề,
Một mình lặng lẽ sầu khuya,
Một mình trong những chiều lê thê buồn,"

Nỗi cô đơn, u hoài trong đêm thanh vắng như dòng sông không bến đổ, như muà đông có con nắng lạnh lùng cho tâm tư đơn côi và như loài chim biển hải âu tung cách vỗ trên ngàn khơi mênh mông:

"Một mình ôm nỗi cô đơn,
Như dòng sông chảy tìm về cõi xa,
Như mùa đông, nắng nhạt nhòa,
Như cánh chim biển la đà ngoài khơi."

Trong bài "U Mê" cho thấy sự tương phản là đối tượng của HVLN mang con tim đơn côi bên dòng sông Tương:

"Biết rằng Em chẳng yêu tôi,
Nhưng tôi không thể xa rời bóng Em,
Long lanh mắt sáng sao chìm,
Thanh tơ manh chỉ, dáng mềm liễu thưa"

Tương khúc được diễn tả tiếp:

"Tình tôi dâng trọn Em rồi,
Em là nữa mản hồn tôi kiếm tìm,
Yêu Em bằng cả con tim,
U mê không biết phận mình ra sao!"

Trong bài "Tình Chờ" HVLN lại cho nụ hôn lên ngôi tình ái:

"Nhìn em tươi mát nụ cười,
Lòng anh chao đảo đứng ngồi không yên,
Thèm hôn vào cánh môi hiền,
Thèm được ôm bờ vai mềm nhung tơ,"

Đối tượng của HVLN vẫn lãng đãng trong giấc mộng, nàng đến với chàng khi là thiếu nữ hồn nhiên, trong trắng, chàng trông ngóng mòn mỏi tâm tư, chàng thèm được ôm vai người tình, thèm được hôn môi người cho thõa lấp nỗi tình nhớ miệt mài đợi mong:

"Môi em chưa một lần hôn,
Bờ vai chưa một người ôm... dập dìu,
Mắt chưa in vết dấu sầu,
Tim chưa ghi khắc tình đầu bóng ai"

Lại nụ hôn ngọt ngào bên nỗi nhớ được ca ngợi trong bài "Thủ Thỉ Với Bóng":

"Có nụ hôn nồng rất thiết tha
Có vòng tay ôm ấp rất đậm đà
Rồi những chiều bên nhau thủ thỉ
Cùng ngắm mây trôi cõi xa."

Nụ hôn vẫn chất chứa, ẩn hiện trong thi tập "Hoài Niệm", nhưng VH xin tạm gác qua đề mục này, dù rằng nó đã khuấy động tâm tư thuở mực tím của VH nhiều lắm, vì đi xa hơn nữa bài viết sẽ biến dạng sang tiểu luận “Nụ hôn” trong thi ca HVLN mất!

Song song với khía cạnh tình nồng nhung lụa yêu đương được khéo léo khai thác qua thi ca, người ta còn thấy khía cạnh nhân bản của HVLN qua nhiều bài ca ngợi thiên nhiên trong cuộc sống, tình yêu quê hương đất nước cu~ng như tình cảm thuộc về luân lý, đạo đức của HVLN khi nhắc về gia đình, song thân, anh em, con cháu, bà con, bạn bè thân thiết,... Trong bài "Tiếng Khóc Đầu Đời" những tâm tình của HVLN trang trải qua bài thơ dài hai trang giấy mô tả về cái hạnh phúc gia đình gắn bó tiêu biểu của người Việt:

"Được tin vui trong họ
Một bé gái chào đời
Biết bao lời chúc tụng
Đến từ khắp muôn nơi...
Chúc mừng ông bà Nội
Niềm vui sướng nào bằng
Gái trai thêm dâu rể
Cháu chắt sẽ đầy đàn..."

Ngày lễ Hiền Mẫu, HVLN dâng hoa đến Mẹ qua bài "Bông Hồng Dâng Mẹ":

"Nhìn lên trời cao,
Mà sao không thấy
Mẹ hiền đâu vậy
Mẹ thấy con không?
Ra vườn hái một bông hồng
Đem vào dâng Mẹ tỏ lòng kính yêu."

Bài "Nhớ Bố" đề cập về gia đình của tác giả:

"Chúng con nhớ Bố thật nhiều,
Quyết tâm ghi tạc những điều Bố khuyên,
Sống sao xứng đáng Thánh Hiền,
Dâu hiền, rể thảo, cháu Tiên, con Rồng,
Thủy chung đạo đức vợ chồng,
Con yêu, cháu quí, một lòng không nguôi...
Thương yêu đùm bọc lẫn nhau,
Các con hạnh phúc một màu thắm tươi ...

Trên cao hơn hết thi ca HVLN có vô số bài nói về tôn giáo, nói về Chúa, nói về Phật , tôi thấy một sự bình an trong thi ca của chị HVLN. Có thể vì sự lựa chọn tôn giáo đã ru chị trong cái ý thức tâm linh cho chính mình, nhất là một chổ nương tựa sự thư thái của tâm hồn. Vì đấng tối cao của tôn giáo nào cũng đưa chúng ta về nguyên thủy của sự chân, thiện, mỹ trong cuộc sống này.

Bài "Lời Nguyện Cầu" tác giả kể câu chuyện chàng trai đến dự lễ nhà thờ và gặp cô láng giềng hiền thục:

"Sáng Chủ Nhật đến nhà thờ,
Gặp cô hàng sớm cũng vừa tới nơi,
Nhìn nhau đều nhoẻn miệng cười,
Vô tình hai đứa lại ngồi cạnh nhau,"

Chúa Ngôi Hai đã chứng giám cho mối tình hàng xóm với ước mơ thầm kín bền duyên vợ chồng:

"Con nào dám ước mơ Tiên,
Để hồn bay bổng tới miền Bồng Lai,
Chỉ cầu xin Chúa Ngôi Hai,
Cho chúng con được mãi hoài... bên nhau."

Bài "Tâm Tình Với Chúa" HVLN tỏ bày ý mình cùng Chúa như sau:

"Con quì hàng ghế cuối
Trong thinh lặng mênh mông
Lòng ngổn ngang trăm mối
Con buồn, Chúa biết không?"

Rồi một đoạn khác lại tâm tình thành khẩn:

"Giờ, con lạc lõng quá
Như chiếc lá giữa dòng
Không tìm được bến đậu
Giữa đất trời mênh mông"

Đấng tối cao luôn luôn trả lời nghịch cảnh của kẻ yếu đuối về tâm linh:

"Trong lúc bơ vơ nhất
Tiếng Chúa gọi – Không ngờ
Con như bừng giấc mộng
Trầm luân đến bao giờ"

Thi ca HVLN đề cập nhiều về kiếp phù du, vô thường của con ngừơi trầm luân trong cái thế giới Ta Bà nhiều bể khổ như triết lý nhà Phật diễn giảng. Hãy lắng nghe bài "Trần Gian Cõi Tạm":

"Cuộc sống vô thường
Chợt có, chợt không
Phù du một kiếp
Trở về tay không."

Khi nói về lòng ham muốn, sự tham lam vô biên của nhân thế HVLN viết bài "Niệm Phật Cầu An":

"Mùi hương trầm tỏa bên hàng xóm
Chắc có người niệm Phật cầu an
Phật ơi ở chốn nhân gian
Chúng sinh đau khổ vì ham muốn nhiều..."

Những lời thật lòng của HVLN như sự công kích thói đời vốn thiên nhiều về tham, sân, si, vốn hưởng thụ, vốn bon chen, tranh giành tư lợi, bắt chẹt chèn ép lẫn nhau, vốn tham lam, đố kỵ, ganh ghét hãm hại nhau, rồi tác giả đưa vào bốn câu kết:

"Phật đã hiểu rỏ tình nhân thế
Đâu cần kể lể dông dài
Hỉ, nộ, ái, ố... trần ai
Phật thương cứu độ đoái hoài chúng sinh."

Trong bài "Hư Vô" HVLN viết lại những lời kinh nhật tụng tránh cõi trầm kha tục lụy, đừng gieo oán hờn, đừng mãi đè nhau, tranh hơn thua thiệt:

"... Rời khỏi cõi Ta Bà
Hết tranh đua hơn, thiệt
Coi mình là vô ngã
Cuộc sống là vô thường
Nên chẳng còn xa la.
... Kiếp này đừng gieo hận...
Sẽ thoát khỏi trầm luân"

Bài thơ vô cùng cảm động vì gần gủi với những ý nghỉ của tôi khi con người cận kề cái chết, một thoáng buồn u uẩn khi tôi đọc từng câu văn chị HVLN viết, chị nói về lần đi thăm người tình trong cơn "thập tử nhất sinh" trong bài "Thăm Anh Trong Phòng Hồi Sinh":

"Giờ này chỉ có riêng em
Lang thang dưới ánh đèn đêm một mình
Hỏi trăng, trăng vẫn vô tình
Hỏi sao sao vẫn lặng thinh hững hờ “

HVLN hỏi thiên nhiên, hỏi người yêu và lại hỏi chính mình trong nỗi ngậm ngùi, thương nhớ và rất cô đơn:

"Hỏi mây, mây cũng làm ngơ
Chỉ nghe tiếng gió thẫn thờ lướt trôi
Hỏi anh, anh cũng im lời
Hỏi mình, chỉ thấy một đời cô đơn

Lệ rơi trên má buồn, trăn trở như kiếp người rong ruổi trong mảnh tình sầu bi ai:

"Lệ rơi trên má, lệ buồn
Hồn nghe trống vắng giữa trời quạnh hiu
Đời chia đôi ngả tình sầu
Một vành tang liệm nỗi đau lắng chìm"

Trong cơn hôn mê của người tình tác giả thẫn thờ tình em, khi lòng quặng đau như cắt khi nhìn máy điện tâm đồ thay đổi theo làn hơi, nhịp thở của người thương, tác giả cảm thấy yếu đuối, bất lực đứng trước con bệnh. Tôi rất cảm thông với nỗi lòng của chị HVLN, tôi cho đây là một tuyệt tác nói về đời sống tình cảm, về tình yêu vốn nhân bản:

"Phòng hồi sinh, Anh im lìm
Lòng đau như cắt, đứng nhìn Anh thôi
Nhịp tim lên xuống từng hồi
Trong cơn mê, có nhớ người Anh yêu?

Tác giả thầm trách móc sự bất công của Tạo Hoá khi chia duyên rẻ thúy và sự bất công như vậy đã miên viễn đến với nàng:

"Long đong lận đận đã nhiều
Mà sao trời vẫn còn đầy đọa Em?
Không cho hạnh phúc bền Duyên
Còn đem bão tố, mây đen kéo về"

Cuối cùng cho một tình yêu là sự chia tay vĩnh viễn. Kiếp nhân sinh vốn lắm trầm luân, bể khổ. Khi tìm hạnh phúc, ôi hạnh phúc vốn tạm bợ và rồi một cõi đi về chốn hư vô là sự chia ly trong nỗi buồn sầu thế nhân:

"Trời như còn muốn chia lìa
Mỗi người một nẽo não nề chưa, Anh?"

Như đã nói thi sĩ Hồng Vũ Lan Nhi là con người sống nặng về tình cảm, đa đoan với đủ thứ tình cảm từ tình gia đình, tình gia tộc, tình yêu quê hương, đất nước, tình yêu thiên nhiên, tình mực tím,..., và tình bằng hữu. Tôi bắt gặp bài thơ "rất Trưng Vương" dành cho người bạn cố tri đồng lớp, thi sĩ Cao Mỵ Nhân qua bài "Viết Cho Mỵ":

"Cao Mỵ Nhân, Cao Mỵ Nhân,
Đọc thơ Mỵ, chợt buồn thấm nhanh,
Lao xao gió nhẹ lay cành,
Đong đưa, từng ngọn lá mềm đong đưa,..."

Thuở mực tím Trưng Vương năm nao lại hiện về trong hoài niệm cố tri về người bạn có máu yêu văn học, một Cao Mỵ Nhân thiên tài sáng tác thi ca từ cái thuở 13 của thi ca Nguyên Sa ca tụng lứa tuổi tuyệt vời trong văn học, khi mưa rơi nhìn những chùm bong bóng vỡ trên tay. Chị Cao Mỵ Nhân bước tập tểnh vào làng thi ca khi vào tuổi mộng mơ mực tím tại Hà Nội. VH rất trân quý bậc đàn anh, đàn chị trong lảnh vực văn thơ, mà trong đó có chị Bích Huyền, chị Cao Mỵ Nhân và chị Hồng Vũ Lan Nhi và nhiều nưã,... Riêng ba chị vừa nêu tên đều xuất thân từ trường trung học Trưng Vương, rất gần nhà Việt Hải có Sở Ba Son, có Thảo Cầm Viên Sở Thú. Các chị lên trung học khi VH còn tu sữa Guigoz, các chị bước vô lảnh vực thi ca khi VH còn chạy rong ngoài đường tắm mưa, nhất là khi Sài Gòn bị mưa lũ lầy lội những cơn mưa rào nặng hạt.

Để rồi ngày hôm nay chính cả ba chị đã thành danh cho phép VH viết nhận định sách văn học của các chị và lại do "thằng bé Guigoz tắm mưa năm xưa" viết về nét bút đặc thù của quý chị góp phần phong phú hóa nền văn học Việt Nam tại hải ngoại.

Bài "Viết Cho Mỵ" được tiếp tục:

"Rồi nhìn nắng gắt ban trưa
Thấy lunhg linh cả thời xưa... học trò
Của ngày chập chững làm thơ
Của ngày đã biết mộng mơ, biết buồn!..."

HVLN kể về tình bạn thuở học trò khắng khít trong 16 câu kế. Đoạn kết là bốn câu nhận định về mối thâm tình của tình bằng hữu cố tri:

"Viết cho Mỵ lá thơ này
Gói tròn ý nghĩ, giải bày tâm tư
Trưa nay nắng đẹp như mơ
Ướp vào thư, gửi bạn xưa... làm quà."

Tôi thích tính chất thi ca của thi sĩ HVLN vì có những bài khôi hài, vui nhộn, bỡn cợt như thơ của Vị Xuyên Trần Tú Xương, như thơ của Mậu Binh Hà Huyền Chi mà tôi vốn ái mộ trong cái thi ca tinh nghịch, cà rỡn. Hãy nghe bài "Hão Huyền":

"Tôi mơ mộng thật hão huyền
Rằng tôi có thật nhiều tiền để tiêu
Mua một miếng đất phì nhiêu
Xây trên đó một túp lều tình yêu
Qua bao nắng sớm mưa chiều
Túp liều lý tưởng tan theo bọt bèo..."

Sau những án thơ sầu bi ai thi sĩ Hàn Mặc Tử trăn trở về Mộng Cầm hay Đỗ Lể thổn thức với bài "Sang Ngang", HVLN cũng tự than trong bài "Cô Đơn" như sau:

"Tôi cô đơn nhất trên đời
Trần gian chẳng có người thứ hai
...
Phương nào cũng chỉ lang thang một mình
Trời đầy sóng gió điêu linh
Chỉ vì thiếu vắng Người Tình trăm năm."

Nhại theo bài thơ “Trăng Vàng Trăng Ngọc” của thi sĩ Hàn Mặc Tử :

“Trăng! Trăng! Trăng! Là Trăng, Trăng, Trăng!
Ai mua trăng tôi bán trăng cho
Không bán đoàn viên, ước hẹn hò...
Bao giờ đậu trạng vinh qui đã
Anh lại đây tôi thối chữ thơ.
Không, Không, Không! Tôi chẳng bán hòn Trăng.
Tôi giả đò chơi, anh tưởng rằng
Tôi nói thiệt, là anh dại quá:
Trăng Vàng Trăng Ngọc bán sao đang.
Trăng! Trăng! Trăng! Là Trăng, Trăng, Trăng!
Trăng sáng trăng sáng khắp mọi nơi
Tôi đang cầu nguyện cho trăng tôi
Tôi lần cho trăng một tràng chuỗi
Trăng mới là trăng của Rạng Ngời”
(Hàn Mặc Tử)

HVLN sáng tác bài thơ "Bán Sầu", tảc giả chế nhạo người tình và chính mình như sau:

"Ai mua, tôi bán sầu cho
Sầu này ấp ủ đúng vừa độ men
...
Thế rồi sầu chàng ai mua
Món hàng rao bán chẳng vừa lòng ai."

Tác giả công nhận nỗi sầu của mình và tìm người chia sẻ theo lối quảng cáo thương mại, nếu mua sầu người mua sẽ được tặng thêm sầu...:

"Ai mua, tôi bán sầu cho
Sầu này ủ đúng vừa độ men
Mua rồi, tôi sẽ tặng thêm
Chút cô đơn, chút muộn phiền, đủ chưa?"

Từ lúc kỷ thuật điện tử liên mạng internet xuất hiện, vô số những cặp tình nhân quen qua duyên nợ email, HVLN sáng tác bài thơ bỡn cợt "Tình Email":

"Làm quen nhau trên... "net"
Nào ai biết ai đâu?
Trong mail đều kể hết
Để hiểu rỏ về nhau
...
Đọc thơ cười khúc khích
Bên này bổng dưng vui...
Rồi bên kia mơ mộng...
Lòng không còn trống rỗng..."

Thói quen trao đổi, nhận email khi thành thông lệ mà bên kia vì lý do nào đó tự động ngưng gửi email, thì bên này lòng sẽ héo úa chết khô theo "Tình Email":

"Bên kia E-mail đều...
Tim bên này xôn xao
Ngày càng thêm khắng khít
Càng thắm thiết, đậm sâu
Đêm nay sao trằn trọc
Nằm nghe chó sủa ma
Chả lẽ buồn phát khóc
Khi vắng lá thư xa?"

Từ những thập niên 80's và 90's khi con người đương đầu thần chết do các căn bệnh tim mạch vì cung cách ăn uống bừa bãi, ít vận động thể dục, nên giới y khoa rầm rộ khuyến khích người dân năng tập thể dục, vận động cơ thể. Giới con buôn không bỏ lỡ dịp may mở ra những trung tâm thể dục như Jack LaLane, Bally’s, vô số và vô số... Phong trào đến tập thể dục tại các nơi này trở thành mode thời thượng, nghiễm nhiên thành thông lệ, truyền thống, và đến đó rồi người ta kết bạn, quen nhau,...:

"Sáng nay đến tập Bally’s
Trên đường đi, đã thấy gì, nhớ không?
...
Gặp cô Em má hây hồng,
Hỏi thăm, Em đã có chồng hay chưa?..."

Mối tình Jack LaLane hay mối tình Bally’s lên ngôi tình ái theo tháng ngày quen nhau, khi người nam biết người thiếu nữ hiện sống độc thân gối chiếc:

"Em là Tiên nữ cô Dâu,
Vương miện Em đội trên đầu ngàn sao,
Anh mang hia mão, vương bào,
Rể Vua xin cúi đầu chào Tiên Nương,..."

Cuối cùng cho một chuyện tình Bally’s ngày nào đã trôi theo dòng nứơc mưa của dĩ vãng hoài niệm, của một chuyện tình mộng mị đã qua. Rồi con tim quên ngủ ngày xưa đã không còn đắm say tình nồng và ngày nay con tim đã đổi khác...:

"Hôm nay trời vẫn còn Đông,
Gió vẫn lạnh vẫn trong, vẫn buồn,
Tim xưa mê lắm tình buồn,
Tim giờ đã khác Tim nồng năm nao."

Xuyên những án thơ vui nhộn, mang tính chất khôi hài của thi sĩ HVLN, điều tôi kết luận HVLN là con người can đảm dám nói những điều u uẩn của mình đong đầy những trang giấy. HVLN không màu mè, không dấu diếm, không ngại ngùng khi tự trêu mình, đó là phong thái của trường phái Vị Xuyên mà tôi rất đam mê thi ca Trần Tú Xương của cái thuở trung học xa xưa.

Để tóm tắt bài viết về thi tập "Hoài Niệm" của thi sĩ Hồng Vũ Lan Nhi, tôi sẽ ghi nhận nét thi ca rất lãng mạn của chị một lần nữa. Chúng ta hãy lắng nghe bài lục bát "Đôi Mắt", những vần thơ thật dễ thương:

"Tình cờ, bốn mắt nhìn nhau,
Thẹn thùng dấu vội mây sầu trên vai,
Cúi đầu tránh né mắt ai,
Mà sao Tim đập mãi hoài không thôi,..."

Bài lục bát "Ngày Cưới Em", HVLN mô tả tâm trạng người nam chia ly với người tình khi nàng quyết định lên xe hoa:

"... Trời thì giông gió mưa bay,
Rượu nồng uống mãi cho say khướt đời,
Cho quên đôi mắt biết cười,
Đôi môi nồng ấm, dáng người thanh tơ..."

Bài lục bát "Tim Hồng Thao Thức" diễn tả đôi tình nhân đang say men tình ái:

"Đêm nay trăng sáng ngập trời,
Mơ màng, hình bóng của Người phủ vây,
...
Tình yêu như rượu nồng cay,
Hỏi rằng say rượu hay say men tình?"

Bài lục bát "Ru Tình" đầy tính chất quyến luyến yêu thương:

"À ơi, Tình hãy ngủ yên,
Ngủ say đi nhé cho quên sầu đời,
Đừng thao thức nữa, Tình ơi,
Đừng mơ ánh mắt nụ cười đắm say..."

Bài lục bát "Mùa Đông Đan Áo", còn gì nhớ nhung hơn khi người ra đi khoác lên chiếc áo len cho ấm tâm tư do người tình ở lại đã đan cho mình?:

"Người đi có nhớ gì nhau,
Để người ở lại buồn đau phận mình,
Áo đan gửi gấm bao tình,
Từng sợi nhớ, lấp bóng hình xa xôi..."

Bài "Sao Đành Giận Em", tác giả bộc lộ nỗi lòng trăn trở của mình với người tình, lời văn khá táo bạo:

"Em vẫn nhớ, mắt Anh tình tứ lắm,
Và đôi môi ngọt lịm mật ong ngon,
Vòng tay ôm, như rắn quấn trọn hồn,
Em ngất ngây với tình Anh cuồng nhiệt."

Lại thêm một bài thơ tình táo bạo yêu đương, nào hãy nghe bài "Tặng Anh Nỗi Nhớ":

"Tặng Anh nỗi nhớ nhung này,
Từ trong Tim, nhớ trào ngoài xác thân,
...
Nhớ từ gáy đến... lưng chừng,
Vòng sau ra trước, ngập ngừng... gọi Anh."

Trong bài "Biết Không Anh", nhưng lời tình tự nồng nàn yêu thương, những giờ hàn huyên ngọt ngào vì lý do nào đó bổng chấm dứt, người con gái chợt bơ vơ, lạc lõng trong tâm hồn:

"Dù không nói yêu Anh,
Sao lại buồn vô kể,
Khi vắng giọng thân quen,
Chả lẽ yêu là thế?"

Trong bài thơ "Tình Muộn", tác giả diễn tả mối tình chắp nối của nhân duyên muộn màng:

"Trong nỗi nhớ muộn màng,
Em dành cho Anh đó,
Những xao xuyến rộn ràng,
Ngất ngây Tình chớm nở"

Và rồi nếu duyên nợ không thành trong kiếp này thì đành hẹn kiếp sau. Bài thơ lục bát cuối cùng "Lời Thề Kiếp Sau" hứa hẹn cho trọn cuộc tình:

"Trăm năm một cõi đi về,
Ngàn năm vẫn giữ lời thề kiếp sau,
Kiếp này đã chẳng cùng nhau,
Kiếp sau nguyện sẽ xẻ sầu chia vui..."

Rất tiếc trong khuôn khổ giới hạn của bài viết ngắn không cho phép tôi đi qua trọn đầy đủ 239 án thơ của thi sĩ Hồng Vũ Lan Nhi, những dòng phớt nhẹ trên thi ca của chị đã được trình bày như lời giới thiệu chân tình của Việt Hải Los Angeles để trân trọng giới thiệu thi tập đầu tay của chi. VHLA bảo với chị với số tuổi đời của chị và bao năm hiện diện trong giới văn học, báo chí từ thuở trước năm 75 khi chị vừa làm giáo sư dạy trung hoc, kiêm ký giả viết cho một số báo tại Sài Gòn, thi tập này đánh dấu một khúc quanh muộn màng nhưng rất vững chãi và chín chắn khi cô đọng cuộc đời mình qua tuyệt tác thi ca "Hoài Niệm" này.

Một lần nữa VHLA xin chia vui cùng chị HVLN đón chào đứa con tinh thần của chị sắp sửa ra mắt giới mộ điệu thi ca vào ngày 20 tháng 7, 2003 tại Westminster, Little Saigon.
Việt Hải, Los Angeles.
27/06/2003

* * *

Trích nguồn :
http://www.nsvietnam.com/online/sangtac/g05-hoainiem.html

    Từ hôm đi dự buổi phát giải Chuyện Người Vợ Tù Cải Tạo (19/6/2004) về đến giờ, LN vẫn còn cảm thấy cái gì gì đó trong trái tim không ngủ yên. Hình ảnh những người lên lãnh giải, sao mà khó quên, khi nhìn thấy những người vợ, bước những bước chậm chạp, hoặc có người còn phải có người dẫn lên sân khấu ... và họ đã nói lên những ngày tháng vất va", gian lao, lo âu, sợ sệt, chỉ vì sợ tụi VC trong trại hành hạ người chồng thân yêu của họ.

    Sau bao nhiêu năm tháng đã qua đi, LN những tưởng vết thương lòng đã được mờ nhạt phai phôi... nhưng không, nhìn chung quanh, LN thấy biết bao bàn tay đã giơ lên kín đáo chùi những giọt lệ đang lặng lẽ lăn tròn trên má ...

    LN nhìn lên sân khấu, Thu Hương và Uyển Diễm trong nét mặt phảng phất buồn, đang làm nhiệm vụ MC. UD đang giới thiệu những quan khách đến dự, và những người được lãnh giải... Thu Hương đang làm nhiệm vụ thông dịch cho những quan khách ngoại quốc hiểu ... Rồi UD lại giới thiệu diễn giả đại diện cho cuộc phát giải lên có vài lời cùng quan khách. Và BH đã bước ra trong chiếc áo dài ren mau đen.

    LN đã từng nghe BH nhắc lại những ngày anh Hưng trong tù (Trung Tá Hưng là chồng của BH), BH đi thăm, vất vả như thế nào, rồi những ngày sau khi anh Hưng chết đi (chết trong tù), hai mẹ con đà sống như thế nào. Khi nghe nói, nhìn BH, chỉ thấy khuôn mặt cô em, phảng phất những kỷ niệm đau buồn xưa, pha thêm chút gì ngậm ngùi cho hoàn cảnh goá bụa hiện tại, tuyệt nhiên, LN không nhìn thấy giọt nuớc mắt nào lăn tròn trên má ...

    Thế mà hôm nay, trong giây phút nhắc lại những niềm đau chung của những người phụ nữ VN, đã chịu bao cảnh gian khổ, mà có lẽ, chưa người phụ nữ nào trên thế giới đã phải chịu, thì BH đã nghẹn ngào, nghẹn ngào đến độ không nói hết được những cảm nghĩ đang dâng trào trong lòng. Câu chuyện đã bị bỏ ngang ..., BH bước vào trong hậu trường, để cho những người vợ tù cải tạo ngồi những hàng ghế dưới, khóc thương mình, khi có người gợi lại niềm dau khổ xư. Có bà đã quay xuống nói nhỏ với LN :

- Tôi cũng chẳng hiểu sao tôi vẫn còn sống được, và cả chồng tôi nữa, vì bị đói khổ, hành hạ từ vật chất, lẫn tình thần.

LN đã nhìn thấy cả một trời thương yêu trong đôi mắt người chồng khi nhìn vợ, và giọng ông cũng đều đều kể lể

- Sở dĩ, những người chồng tù cải tạo, còn sống là vì tất cả đều nuôi một ý nghĩ là phải cố gắng bằng mọi cách, phải sống để về với vợ con. Ý nghĩ ấy đã nuôi chúng tôi, đã cho chúng tôi thêm nghị lục để sống, thay vì những bữa cơm không dủ no, mà ăn uống còn kham khổ, tinh thần luôn luôn bị đe doạ.

    Rồi ông kể, người bạn tù bên cạnh ông đã chết vì tuyệt vọng, khi nghe tin người vợ đã có chồng khác. Dù hoàn cảnh nào đi nữa, thì người phụ nữ VN vẫn là những người đàn bà đáng thương nhất thế giới.

    LN nhớ lại những người bạn của mình, sau khi sang được tới bến bờ tự do, đã kể lại chuỗi ngày kinh hoàng khi kẹt lai.

    Vân Khanh, cùng chồng là nhân viên ngoại giao, đã từng ở ngoại quốc bao nhiêu năm, và khi về VN vào năm 1974, rồi chẳng hiểu vì sao laị kẹt, để rồi, phải ngồi bán thuốc lá đầu đường ...

* Lời phát biểu của Bích Huyền , một thành viên trong Ban Giám Khảo cuộc thi viết "Chuyện Người Vợ Tù Cải Tạo"

Kính thưa quý vị,

Mở đầu cho lời phát biểu này, tôi xin được trích dẫn một đoạn bài viết của ông Nguyễn Minh Châu, một cựu chiến sĩ Việt Nam Cộng Hoà :

"Đời chiến sĩ nhọc nhằn,
dấu tình riêng rẽ trọn cùng nước non
Tuy nhiên cũng lúc chạnh lòng
Thương người vợ trẻ cô phòng lẻ loi

Theo tôi, các bà vợ chiến sĩ ở hậu phương là những người đáng được vinh danh .Bao nhiêu lần người lính ngã xuống nơi chiến trường là bấy nhiêu lần người vợ chịu đắng cay, vất vả . Chúng ta được tặng huy chương hay thăng cấp mỗi khi lập được chiến công, nhưng những hy sinh vô bờ bến của người vợ lính nào có ai biết đến ? Nhất là khi người chiến sĩ đền nợ nước , người vợ trẻ chịu hậu quả vợ goá con côi ..."

Vâng, thưa quý vị , rồi đến khi mất nước, những người vợ tù cải tạo phải mang đôi vai nhỏ bé yếu đuối của mình gánh vác gia đình . Nhà cửa bị tịch thu. Mỗi ngày cán bộ đến nhà đuổi đi vùng kinh tế mới .Bơ vơ ,lạc lõng giữa đời mới .Thiếu thốn . Đói khổ .Kinh khủng nhất là tinh thần lúc nào cũng bị đe doạ bởi những tiếng "Gia đình nguỵ quân, nguỵ quyền" . Tuy vậy,

"Dù đói gia đình vẫn phải thăm
Chắt chiu hạt gạo để nuôi chồng
Chia nhau một chút quà đơn bạc
Một chuyến đi như rút ruột tằm"

Hơn 150 bài viết dự thi Chuyện Người Vợ Tù Cải Tạo chỉ là một con số rất nhỏ trong hàng trăm ngàn mảnh đời tan tác của gia đình cựu chiến sĩ VNCH sau 1975.
Người chồng, người cha, người con...bị lùa vào trại cải tạo Cộng sản . Không có bản án . Không biết ngày về .Có một số gia đình nữ quân nhân (như nữ Trung tá Không quân Hạnh Nhơn đang hiện diện nơi đây) cũng vào tù . Đàn con dại không có mẹ, tưởng tượng sự bi đát đến là chừng nào !

Đọc từng hàng chữ của trên 150 bài dự thi, tôi cảm nhận được nỗi đau xé ruột mà các chị ( xin phép được gọi như thế cho thân mật vì chúng ta đồng cảnh với nhau ). Vâng, mà các chị đã phải can đảm lắm để ngồi xuống, nhớ lại, viết ra ...

    Nuớc mất ,nhà tan. Nhưng người vợ tù cải tạo vẫn đứng vững để chèo chống gia đình .Những chuyến thăm nuôi vất vả , hiểm nguy . Chồng tù, con tù vì bị bắt oan ,con đi nghĩa vụ bị chết , con tự tử vì tuyệt vọng ...Bao nỗi oan khiên mà đôi tay người vợ tù nhỏ bé quá , làm sao che hết nỗi đau thương ?

    Mặc dù khơi lại vết thương xưa, nhưng chúng ta vẫn phải cảm ơn Nhật báo Viễn Đông và Nhóm Truyền thông AVS đã mở ra cuôc thi này, để ghi lại quãng đời đen tối của lịch sử -mà người phụ nữ Việt Nam phải chịu đựng, trải qua ...

    Ước mong những bài viết trong cuốn sách "Chuyện Người Vợ Tù Cải Tạo" này được dịch ra nhiều thứ tiếng để thế giới nhìn thấy tội ác của người Cộng sản VN , để thế hệ Việt Nam tương lai hiểu biết về một thời đất nước tơi bời .

    Chúng ta nhắc lại, ghi lại những hình ảnh bi thương ấy ,không phải chỉ để hồi tưởng lại một quá khứ đau thương ,dể mà hận thù chồng chất ...mà là để từ biến nạn đó ,mà dân tộc Việt Nam rút ra được bài học kinh nghiệm nào, để mà phục hồi, xây dựng cho quê hương Việt Nam bên kia phía bán cầu vẫn còn đang tả tơi, rách nát (đã gần 30 năm im tiếng súng mà quê hương vẫn nghèo đói ,bần hàn).

    Tôi đã khóc mỗi khi ngồi chấm bài .
Gần đến ngày nộp điểm , bài vở bày ra la liệt trên bàn .Tôi phân vân chọn ghi số điểm . Cố trấn tĩnh mà nước mắt cứ lặng lẽ chảy dài .Ướt đẫm ...

Vết thương 30-4-75 chẳng thể lành!

Trân trọng kính chào quý vị .

Bích Huyền

Lễ phát thưởng GKH 16-2004 được cử hành tại Orange Coast College chiều Chủ Nhật ngày 18-7-2004 tưng bừng như một ngày hội. Ngay từ 13 giờ 30 khoảng 200 học-sinh sinh-viên đoạt giải, các phụ huynh và thày cô giáo đã ngồi đông Hội Đường Forum. Đến 14 giờ thì hơn 300 người đã ngồi chật.

Nghi lễ chào quốc kỳ Hoa Kỳ và Cờ Vàng Việt Nam Tự Do với tiếng hát của mấy trăm người đã tạo xúc cảm mạnh. Mở đầu là lời phát biểu của Giáo sư Lưu Trung Khảo, Chánh Chủ Khảo, về sự đóng góp tích cực của các trung tâm Việt Ngữ và của Giải Khuyến Học vào sự phát triển tuổi trẻ VN tại hải ngoại và những bước tiến vững mạnh trong tương lai để đối phó với những đợt tấn công của Nghị Quyết 36 của Đảng Cộng Sản VN.

Luật sư Charlie Mạnh, người yểm trợ và mời gọi được nhiều bác sĩ, luật sư, dược sĩ, nhà giáo, nhà doanh thương... tiếp tay gây quỹ cho GKH, đã ca tụng lòng yêu mến văn hóa Dân Tộc của Cộng Đồng người Việt, của các thày cô giáo, của các phụ huynh, và của Ban Tổ Chức GKH và mời gọi mọi người tiếp tục dạy tiếng Việt cho con em trong gia đình, tiếp tục khuyến học các em giỏi.

Tiếp theo Luật sư Nguyễn Quốc Lân, ủy viên dân cử trong Hội Đồng Giáo Dục Học Khu Garden Grove ca ngợi thành tích học xuất sắc của học-sinh VN tại học khu này và cho biết theo các nghiên cứu thì những em gốc Việt thuộc những gia đình duy trì tiếng Việt và giữ những truyền thống tốt của người Việt thường đạt thành tích học vấn cao. Ông Lân cũng kêu gọi đồng hương tham gia tích cực hơn nữa trong việc dùng lá phiếu và hoan nghênh những người trẻ tham gia vào guồng máy công quyền để làm tốt cho trẻ Việt, người Việt, và các dân khác trong Cộng Đồng. Ông cũng ước mong đồng hương ủng hộ và bầu phiếu cho 2 ứng cử viên VN là Luật sư Nguyễn Quang Trung và Giáo sư Tiến sĩ Lâm Kim Oanh vào Hội Đồng Giáo Dục Học Khu Garden Grove hiện đang cần 3 vị dân cử.

Về ứng cử viên vào Hội Đồng Giáo Dục Học Khu Garden Grove, Luật sư kiêm kỹ sư kiêm nhà giáo Việt ngữ, một trong những sáng lập viên và hiện là Quản Trị Viên của Viện Việt Học, đã phát biểu những lời ca ngợi các phụ huynh, các thày cô giáo trong các trung tâm Việt Ngữ, Giải Khuyến Học và toàn thể Cộng Đồng người Việt về lòng yêu thương gìn giữ và phát huy văn hóa VN, bảo tồn và lưu truyền tiếng Việt nơi thế hệ thứ hai và thứ ba.
Ông cũng ngỏ lời với các học-sinh với tư cách một thày đã dạy tiếng Việt nhiều năm và tham gia giảng dạy tại nhiều Khóa Tu Nghiệp Sư Phạm tại Nam California.

Ông cũng nói lên nguyện vọng muốn phục vụ hữu hiệu hơn cho việc giáo dục con em chúng ta qua con đường dân cử vào Hội Đồng Giáo Dục. Chính người viết đã tham dự vài chục phiên họp với BTC đ chuẩn vị cho Giải Khuyến Học Kỳ 10 và 11 cùng với luật sư Trung tại chính văn phòng của Ông và Luật sư Trần Thái Văn.

Và Ông cũng là một trong những người đã vận động thành công việc dạy tiếng Việt với lớp riêng dạy tiếng Việt cho các học sinh trong trường Westminster High School 4 năm trước đây. Tiếp theo là đôi lời ngắn gọn nhưng rất ý nghĩa của một Doanh Nhân Mỹ, Ông Mark Leaftedt, Quản Trị Viên cao cấp của Công Ty Total Call International, Inc.,rất vui trước lòng hiếu học và thành tích học vấn của người Việt và đã tặng GKH $2,000, một món quà mang tính chất "Tin Vui Giữa Giờ... Vọng" như Cô Nguyễn Thị Kim Ngân của BTC diễn tả. Vì vào giờ phút này, số tiền các ân nhân/mạnh thường quân tặng và những dự án gây quỹ của BTC chưa đủ để làm các giải thưởng cho các em.
Tổng Hội Sinh Viên VN Nam California năm nay đã trích $3,000 từ Quỹ Phục Vụ Cộng Đồng-Hội Chợ Tết 2004 tặng GKH và đã cử một nữ sinh viên Phó Chủ Tịch đến phát biểu, nói lên sự tốt đẹp về việc dạy văn hóa Việt cho lớp trẻ và về Giải Khuyến Học tổ chức thi đua và phát thưởng hàng năm cho trên 200 học-sinh sinh-viên. Sau đôi lời về sự đóng góp tốt đẹp của GKH vào việc xây dựng Cộng Đồng, Luật sư Trần Thái Văn cho biết là Ông và một số vị khác đã vận động và kết quả là trong ít tháng nữa, thị xã Garden Grove sẽ công bố quyết định cấp đất để xây dựng trung tâm văn hóa VN.

Nghị viên kiêm Phó Thị Trưởng Thị Xã Westminster Andy Quách và cô Janet Nguyễn, ứng cử viên vào Hội Đồng Thị Xã Garden Grove kỳ này, khi được mời lên phát biểu, đã tán dương nỗ lực của các thày cô giáo, các phụ huynh, các trung tâm Việt Ngữ, và Giải Khuyến Học và toàn thể CỘng Đồng người Việt và nguyện sẽ góp phần xây dựng tích cực hơn nữa, nhất là qua con đường dân cử và ảnh hưởng chính trị và công quyền. Tất cả các lời phát biểu của những vị trên đều đưộc hoan nghênh nhiệt liệt liên tiếp trong 40 phút, tạo nên một bầu khí của ngày hội văn hóa VN tại thủ đô của người Việt tại Little SàiGòn.

Tiếp theo, Trưởng Ban Tổ Chức GKH 16 là thày Nguyễn Hữu Hòa cùng với hai Phó Ban là Cô Nguyễn Thị Kim Ngân và thày Mai Thái Bằng lần lượt mời các giáo chức trong Hội Ái Hữu Cựu Giáo Chức Hải Ngoại, các mạnh thường quân, các vị dân cử, các Trung Tâm Trưởng trung tâm Việt ngữ , các thày cô và phụ huynh lên trao giải thưởng cho các học-sinh và sinh-viên trong gần 2 giờ đồng hồ.

Tất cả 195 học-sinh được trao giải thưởng, trong đó 95 em thuộc 24 đội lãnh giải thưởng Đố Vui Để Học, 31 em được trao giải thi viết văn Việt và 12 em nhận lãnh giải Thi Viết Sử Việt.

    Đặc biệt giải thưởng Thi Viết Sử Việt Nam năm nay do một ân nhân bảo trợ dành riêng $4,000 chia cho giải thưởng hạng nhất bậc Đại Học là $2,000, Hạng Nhất Trung Học Đệ II Cấp $1,000, Hạng Nhất Trung Học Lớp 8-9 là $500 và Hạng Nhất Trung Học Lớp 6-7 là $500. Giải Thi Viết Văn có 3 em trúng giải và do Giáo sư Vũ Ngọc Mai, trưởng tiểu ban điều hợp trao giải. Có 30 học-sinh giỏi từ các trung tâm Việt ngữ được trao phần thưởng Khuyến Học. Có 13 em được trao Giải Học-sinh Sinh-viên Ưu Tú và 7 Thủ Khoa và 3 Á-Khoađược trao Giải Danh Dự . Sau đây là vài nét đặc biệt về 10 em này.

   Danny Nam Hồ sinh năm 1985 in Saigon, con Ông Hồ Đức Nghĩa và Bà Nguyễn Nam Hương, vừa tốt nghiệp Á Khoa trường Rancho Alamitos với GPA 4.51 trong số 306 học sinh lớp 12. Em đến Mỹ năm1991 với tiếng Anh rất kém; nhưng cha em đã hướng dẫn và trợ giúp em hàng ngày để học giỏi. Và ngay từ lớp 2 em đã đạt điểm A và B. Với đà đó em duy trì thành tích học vấn cao cho đến nay. Em thích họa từ nhỏ, nhờ người chị khuyến khích và cho hộp màu. Năm lớp 6 em theo học lớp họa GATE dành cho trẻ có khiếu họa. Năm nay em cùng Art Club thực hiện Art Garden cho trường và trên 3 tường vây quanh vườn, các thành viên vẽ 3 bức tranh, mỗi bức ngang 4 bộ/feet và dọc 4 bộ, 1 bức do chính em sáng tác. Danny tham gia Đoàn Thiếu Nhi Thánh Thể 9 năm, học Đạo và sinh hoạt thiếu niên, và mấy năm sau này Em làm trợ giáo dạy 27 em nhỏ lớp 6. Em làm president của CSF với 50 hội viên nhưng chỉ lo 1 việc là giúp nhà trường chuẩn bị Lễ Tốt Nghiệp cuối năm học. Thu này em sẽ học tại UCI và học 2 chuyên khoa là sinh-học và nghệ thuật studio art.

    Jennifer Dương sinh năm 1986 tại Sài Gòn, con Ông Dương Phước Tuyên và Bà Trần Thị Bích-Hạnh, vừa tốt nghiệp Á-Khoa trường Bolsa Grande H.S.với GPA 4.31. Về thể thao, Em tham gia đội cầu lông và đội quần vợt, vừa thêm bạn vừa giải tỏa căng-thẳng. Em tham gia nhiều hội đoàn trong trường với nhiều phiên họp lúc ăn trưa ngày thường và cùng nhau làm việc phục vụ cộng đồng ngày thứ bảy. Trong Math Club em dạy kèm bạn về toán. Với trách nhiệm Vice President của National Honor Society, Em học được tinh-thần đồng đội và tinh thần trách nhiệm tập thể. Em sẽ theo học tại UC San Diego và chuyên ngành astrophysics, ước mong trở thành nhà khoa học.

    Nguyễn Kenny sinh năm 1986 tại SàiGòn, con Ông Nguyễn T. Hữu và Bà Đặng Tuyết, vừa tốt nghiệp Á-Khoa trường Bolsa Grande H.S. với GPA 4.3. Em là thành viên của Academic Decathlon của trường và đoạt giải 4 về toán và giải 3 về Team Award. Kenny cũng tham gia làm thư ký Math Club, thư ký của National Honor Society, Red Cross và Vietnamese Club, giúp kèm toán, phục vụ tại Westminster Civic Center 70 giờ, tham gia Hội Chợ Tết Sinh Viên. Đặc biệt nhất, Em làm Co-Editor in Chief of Journalism trong trường. Đời học sinh của Kenny có một khúc ngoặt rất quan trọng nhờ vào gương tranh đấu rất bền bỉ của bố và được em mô tả rất sống động. Trong những năm học tiểu học Kenny học khá nhưng không giỏi; tuy nhiên khi bắt đầu trung học, ý thức được sự hy sinh của cha mẹ, nhất là trước gương chiến đấu của người cha "one hero, one fighter", làm việc kiên cường ngày đêm vì gia đình, vì con cái, mà em đã quyết định dồn hết sức lực vào việc học, và đã tiến lên hàng những học sinh hàng đầu. Mỗi ngày Kenny quyết tâm học chăm, học hết sức là mỗi ngày điểm học cao thêm. Vì quyết tâm học, khả năng Anh ngữ cũng vững hơn; trước đây Anh ngữ là ngọai ngữ, nay trở nên trong sáng, rõ ràng và thông thạo. Vào cuối năm lớp 10 Kenny đứng đầu lớp. Cùng với bước tiến vượt mức thường về học vấn, Kenny viết, "có lẽ thành tựu tôi hãnh diện nhất là tôi bứt ra khỏi sự nhút nhát, thái độ rụt rè vẫn có từ trước mà bước vào thế giới." Kenny xông vào, thám hiểm thế giới hoạt động của bạn trong trường, tham gia làm báo trường trong 2 năm, thường xuyên gặp gỡ, nói chuyện, làm việc với bạn bè. Sau một năm, Kenny được bầu là Đồng Chủ Bút, có cơ hội để nói lên những ý tưởng và ước nguyện của mình, và ảnh hưởng đến cuộc sống xung quanh.
Chứng kiến bố mình già đi, lại thêm bệnh, mà vẫn kiên quyết lao động để lo cho gia đình, Keny càng quyết tâm học để xứng đáng làm con của bố "anh hùng", bố "chiến sĩ" và rất mong được bố hãnh diện về đứa con và gọi con là "chiến sĩ". Em sẽ học tại UCI ngành Sinh-học.

    Nguyễn Thị Anh-Đào sinh năm 1986 tại Biên Hòa, con Ông Nguyễn T. Joseph và Bà Trịnh T. Kim-Liên, vừa tốt nghiệp Thủ Khoa trường Los Amigos H.S. với GPA 4.50. Điểm SAT 1350 với 680 điểm toán và 670 môn văn. Là con gái út trong gia đình 10 người con, Anh-Đào thấy thương và cảm phục bố mẹ lao động vất vả mà quyết chí học cho thành đạt. Bố mẹ em cũng không có ý uốn nắn em theo mẫu của cha mẹ mà khuyến khích để em tự dấn thân học thật lực. Em tham gia Đoàn Con Đức Mẹ tại Nhà Thờ St Barbara để đi thăm người bệnh, giúp đỡ người nghèo khổ, và học thêm về Đạo. Em cũng tham gia Kiwin's club và phục vụ một số công tác cộng đồng. Mùa Thu này Em sẽ học tại UCLA, chuyên về Sinh Học và ước vọng trở thành nhà nghiên cứu trong lãnh vực di truyền học, DNA, và kỹ thuật sinh học.

    Forrest Đoàn sinh năm 1986 tại Fountain Valley, con Ông Đoàn Văn Chút và Bà Đoàn Thị Thanh, vừa tốt nghiệp Thủ Khoa trường Garden Grove H.S. với GPA 4.45. Em được trao học bổng Rensseler Math and Science Award và Colorado School of Mines Math & Science Award. Em làm thủ quỹ, rồi Vice President của Cali. Scholarship Federation, làm thủ quỹ của National Honor Society, tham gia Science Olympiad tại Orange County và đoạt giải 4 về Bottle Rocket and Biology, tham gia Đội Academic Decathlon lớp 12, và tham gia khóa huấn luyện 1 tuần về lãnh đạo tại UCI với tư cách thành viên của KSR/Global Connect. Em đoạt giải "The Most Worthy Argonaut" (The most prestigious award at Garden Grove High School)

Đặc biệt nhất Forrest đã đạt bậc Eagle Scout là cấp bậc danh dự nhất trong Boy Scouts, sau 13 năm tham gia hướng đạo. Chỉ có 4% hướng đạo viên đạt được danh dự này. Em phải thực hiện thành công 1 dự án tương đối lớn như 1 điều kiện trở thành Eagle Scout. Em viết:

"My project included constructing a 200 feet long pavement for a church. I had to recruit volunteers, raise 300 dollars for the project, find materials, and fill out a lot of paperwork. This is one of the greatest achievements I have earned so far. There were many times I was discouraged and wanted to to give up. However, the desire to make my parents proud motivated me. I wanted them to know that they did a super job in raising me. I want them to know that I appreciate everything they have done to me."

Em sẽ theo học tại USC, chuyên ngành Sinh học và ước mong trở thành bác sĩ nhi khoa, vì em thương trẻ em và muốn trả ơn cha mẹ và cộng đồng. Em cũng muốn trở thành một chính trị gia để đại diện Cộng Đồng Người Việt. Trong Radio Talk Show ngày 7-7 em trả lời các câu hỏi bằng tiếng Việt.

Phạm Hà Jodie sinh năm 1986 tại Sài Gòn, con Ô. Phạm K. Thoại và Bà Phạm V. Hồng, vừa tốt nghiệp Thủ Khoa trường Valley H.S. với GPA 4.5. Jodie là thành viên của Orange County Academic Decathlon và đã thắng giải nhất về diễn thuyết, giải nhất về tiểu-luận. Em tham gia rất nhiều hoạt động hội đoàn, làm Vice President của Associated Student Body, làm Thủ Quỹ rồi President của Key Club, làm Community Service Coordinator rồi Co-President của National Honor Society...Mùa Thu này Em sẽ theo học tại Pomona College, muốn học hỏi nhiều lãnh vực của kiến thức, rồi sẽ theo đuổi mộng trở thành bác sĩ nhi khoa.

Kevin Phạm sinh năm 1986 tại Sài Gòn, con Ô. Phạm Q. Linh và Bà Nguyễn T. Hai, vừa tốt nghiệp Thủ Khoa trường Rancho Alamitos H.S. với GPA 4.59 trong số 306 học-sinh lớp 12. Em được trao nhiều phần thưởng về toán, khoa học, lịch sử, và cả về nghệ thuật nữa. Nhiều tác phẩm nghệ thuật của Kevin đã được chọn để triển lãm như "First Impression District Art Show". Kevin cũng là thành viên của Academic Decathlon và đoạt Giải Nhì Khoa Học năm nay. Em rất cảm phục trước gương làm việc không biết mệt mỏi và tình yêu thương bao la của cha mẹ từ những ngày cha mẹ em còn trong tuổi đi học cho đến nay; nên em quyết chí học tập để làm người con hiếu thảo và làm cha mẹ hãnh diện. Kevin viết :

"When I see dinner on the table, I do not simply see steam rice, fried chicken, and carrot soup; I am reminded of the meals my parents had to cook for their families instead of studying." ...

Và Em tận dụng mọi cơ hội học hỏi và "nỗ lực trở thành một bác sĩ giỏi để làm cho cha mẹ và cộng đồng người Việt hãnh diện." Em sẽ theo học tại UC Irvine, tiếp tục làm việc cộng đồng, và dành chút thời giờ phát triển tiềm năng về nghệ thuật.

    Nguyễn Mai-Hương sinh năm 1986 tại Đà Nẵng, con Ông Nguyễn Hữu Hòa và Bà Mai Thị Bích-Hà, vừa tốt nghiệp Thủ Khoa của Pacifica H.S., Garden Grove, với GPA 4.66 trong số 375 học-sinh lớp 12. Đến Mỹ năm 8 tuổi và học Anh Ngữ rất nhanh. Chỉ 2 năm sau Mai-Hương đã viết một số bài thơ tiếng Anh và sau đó đã đoạt Giải Nhất, Nhì, Ba trong Cuộc Thi Thơ của Hội PTSA của Trường. Thích thơ văn, nhưng em có ý chí mạnh mẽ, đã soạn và nộp 62 hồ sơ xin học bổng, và em đã được tặng Green Leaf Scholarship $11,000 và một số học bổng khác.
Mai-Hương tham gia Vietnamese Culture Club và đã cùng bạn học gom và trao thực phẩm đến một số gia đình nghèo dịp Lễ Giáng Sinh, tổ chức nói chuyện trong trường về Văn Hóa VN 15 phút mỗi hai tuần. Lúc đầu có 20 học sinh tham dự; sau còn chừng 10-12. Vì phải góp sức giúp tài chánh gia đình, Em không có giờ tham gia nhiều sinh hoạt hội đoàn như ý hướng mong muốn. Em sẽ học tại UCI và dự định học ngành Graphics Design, programming hoặc học trường Dược. Em đoạt Giải Nhì Giải Học-sinh Sinh-viên Ưu Tú.

    Nancy Nguyễn sinh năm 1986 tại Sài Gòn, con Ông Nguyễn Q. Bảo và Bà Nguyễn H. Thúy, vừa tốt nghiệp Thủ Khoa trường Huntington Beach H.S. với GPA 4.92 trong số 488 học sinh lớp 12.
Em rất giỏi về toán, đã học xong những cua toán cao nhất như Calculus khi mới lớp 10. Trong kỳ hè 2002, Nancy được mời tham dự Stanford University Mathematics Camp-Program I/Abstract Algebra cùng với 38 học-sinh trên toàn thế giới; và trong hè 2003 Em tham dự Stanford Univeristy Mathematics Camp-Program II/Algebra Topology. Em được trao nhiều phần thưởng. Nancy hoạt động trong nhiều hội đoàn phục vụ cộng đồng, sáng lập và là president của Future Doctors of America trong trường, Vice President của CSF. Em cũng thành lập và làm president của Health & Medical Service Club khi học lớp 11, có 15 hội viên và mời diễn giả khách nói chuyện, thăm UCI Medical Center, tình nguyện tại nhà thương. Năm sau số hội viên tăng tới 47. Em họat động rất hăng say tại một Nhà Thờ Tin Lành thuộc Fountain Valley. Em sẽ theo học tại Stanford U. và được cấp học bổng toàn phần 4 năm. Em muốn trở thành 1 bác sĩ y khoa truyền giáo từ lúc em 7 tuổi khi em nghe lời chia sẻ trong nhà thờ của một cặp vợ chồng về công cuộc truyền giáo của họ.

    Nguyễn Natalie sinh năm 1986 tại Saigon, con Ông Nguyễn Văn Nam và Bà Phạm Thị Diễm Hồng, vừa tốt nghiệp Thủ Khoa trường Bolsa Grande H.S. trong số 309 học-sinh lớp 12 với GPA 4.50.
Natalie được tặng 2 học bổng Governor Scholar Award và Garden Grove Strawberry Festival Association Scholarship. Em tham gia nhiều hoạt động hội đoàn, làm President của National Honor Society, Vice President của Interact Club, và Activites Director của French Club. Natalie nói thật là National Honor Club mới lập và năm rồi không làm được gì đáng kể. Hoạt động nhiều nhất là Interact Club, làm ít nhất một dịch vụ mỗi tháng như giúp trẻ em, giúp người tàn tật, và giúp người già cả. Là thành viên của Vietnamese American High School Alliance em cùng các bạn thực hiện lượm rác tại khu Little Saigon, và tham gia tổ chức Hội Chợ Tết. Em sẽ theo học tại UCI, ngành sinh học và nuôi mộng trở thành bác sĩ nhi khoa.

(Các thông tin về giải sẽ lưu trữ trên trang web: www.giaikhuyenhoc.org)